Ñɔɔzɩtʋ hɛkʋ taa tʋkaɣ

Photos liens
ñc (3 révisions importées : Importing from Incubator)
(Photos liens)
[[File:Topographic30deg_N0W60.png|thumb|Karayiibɩ Teŋgu]]
Teŋgu karayiibɩ kɛ patasa yaʋ yaa paya ɖɔɖɔ size Antiiyiwaa(Antilles) teŋgu. Teŋgu karayiibɩ yaa Antiiyiwaa teŋgu kʋnɛ yɔ, kɩ-kɛna lɩm fɛɛʋ Atɩlantiiki(Atlantique) teŋgu. Kɩ-wɛna yaa panaɣ kʋnɛ Ameriki hɛkʋʋ nɛ hɛkʋʋ hɔɔlʋʋ taa kiŋ.
 
Karayiibɩ Teŋgu karayiibɩ kɛ patasa yaʋ yaa paya ɖɔɖɔ size Antiiyiwaa(Antilles) teŋguTeŋgu. Karayiibɩ Teŋgu karayiibɩ yaa Antiiyiwaa teŋgu kʋnɛ yɔ, kɩ-kɛna lɩm fɛɛʋ Atɩlantiiki([[Atlantique) teŋgu]]. Kɩ-wɛna yaa panaɣ kʋnɛ Ameriki hɛkʋʋhɛkʋhɛkʋʋhɛkʋ hɔɔlʋʋ taa kiŋ.
Nɛ paɣpɩzɩɣ pana kʋ ɖɔɖɔ nɛ Mɛkɩsiiki kɔlfɩ nɛ kɩ-hadɛ hɔɔlʋʋ taa kiŋ nɛ wɩsɩ ɖɩlɩyɛ hɔɔlʋʋ kiŋ. Teŋgu kʋnɛ yɔ, kɩ-walanzɩ taa maɣkʋna yaa talɩɣ ɛzɩ 2415 kɛ mɛtɛ waa kudoku mbɩ yɔ. Ɛ-walanzɩ kpaɣna wɩsɩ ɖɩlɩyɛ hɔɔlʋʋ taa mbɩ yɔ, pɩkɔ pɩsɩna wɩsɩ ɖʋɖɩyɛ hɔɔlʋʋ ɖɔɖɔ taa mbɩ yɔ.
 
Nɛ paɣpɩzɩɣ pana kʋ ɖɔɖɔ nɛ [[Mɛkɩsiiki (Mexique)|Mɛkɩsiiki]] kɔlfɩ nɛ kɩ-hadɛ hɔɔlʋʋ taa kiŋ nɛ wɩsɩ ɖɩlɩyɛ hɔɔlʋʋ kiŋ. Teŋgu kʋnɛ yɔ, kɩ-walanzɩ taa maɣkʋna yaa talɩɣ ɛzɩ 2415 kɛ mɛtɛ waa kudoku mbɩ yɔ. Ɛ-walanzɩ kpaɣna wɩsɩ ɖɩlɩyɛ hɔɔlʋʋ taa mbɩ yɔ, pɩkɔ pɩsɩna wɩsɩ ɖʋɖɩyɛ hɔɔlʋʋ ɖɔɖɔ taa mbɩ yɔ.
Pamaza ɛ-walanzɩ taa lɛ, ɛ-talɩɣ ɛzɩ 2640002 kɛ mɛtɛ waa kudoku kaare mbɩ yɔ, kɛ ɛ-hɛkʋʋ nɛ hɛkʋʋ walanzɩ taa pɩkpaɣʋ nɛ hayuu kiŋ hɔɔlʋʋ taa nɛ pɩkɔ pɩtalɩ hadɛ kiŋ hɔɔlʋʋ taa yɔ. Teŋgu karayiibɩ kʋnɛ yɔ, kɩ-hɩɖɛ lɩna yaa nɛ ɛzɩ yɔ ɖɩ-hɩɖɛ tikiɖe wɛ Karayiibɩ taa.
 
[[File:La_Galera_2.jpg|thumb|La Galera, [[Fenezuyeelaa (Vénézuela)|Fenezuyeelaa]]]]
Karayiibɩ kʋnɛ yɔ, kɩ-kɛna samaɣ ŋga kaawɛ peɖe yɔ yaa ŋga kɛ-tɛ kaawɛ peɖe hɔɔlʋʋ taa kɔcɔlɔ. Samaɣ kanɛɛ yɔ, kaawɛ peɖe nɛ pɩcɔ Ɛsɩpan̄ɔlɩ ɛjaɖɛ taa mba talɩɣ, kpaɖʋ 15 kʋnɛ kɩ-taa. Lɩm kan̄aɖaɣ kpɛlɛkʋʋ cɔɔlʋʋ ajɛɛ ndɩ ndɩ hɛkʋʋ taa nesi tʋmlaɖa kpeekpe ŋgbɛ, ɖʋna Teŋgu Karayiibɩ kʋnɛ yɔ kɩ-kamasɩ ɛzʋ nɔ yɔ:
 
Pamaza ɛ-walanzɩ taa lɛ, ɛ-talɩɣ ɛzɩ 2640002 kɛ mɛtɛ waa kudoku kaare mbɩ yɔ, kɛ ɛ-hɛkʋʋ nɛ hɛkʋʋ walanzɩ taa pɩkpaɣʋ nɛ hayuu kiŋ hɔɔlʋʋ taa nɛ pɩkɔ pɩtalɩ hadɛ kiŋ hɔɔlʋʋ taa yɔ. TeŋguKarayiibɩ karayiibɩTeŋgu kʋnɛ yɔ, kɩ-hɩɖɛ lɩna yaa nɛ ɛzɩ yɔ ɖɩ-hɩɖɛ tikiɖe wɛ Karayiibɩ taa.
 
Karayiibɩ kʋnɛ yɔ, kɩ-kɛna samaɣ ŋga kaawɛ peɖe yɔ yaa ŋga kɛ-tɛ kaawɛ peɖe hɔɔlʋʋ taa kɔcɔlɔ. Samaɣ kanɛɛ yɔ, kaawɛ peɖe nɛ pɩcɔ Ɛsɩpan̄ɔlɩ[[Ɛsɩpaañɩ (Espagne)|Ɛsɩpaañɩ]] ɛjaɖɛ taa mba talɩɣ, kpaɖʋ 15 kʋnɛ kɩ-taa. Lɩm kan̄aɖaɣ kpɛlɛkʋʋ cɔɔlʋʋ ajɛɛ ndɩ ndɩ hɛkʋʋ taa nesi tʋmlaɖa kpeekpe ŋgbɛ, ɖʋna Teŋgu Karayiibɩ Teŋgu kʋnɛ yɔ kɩ-kamasɩ ɛzʋ nɔ yɔ:
 
[[File:Jamaica sunrise.JPG|thumb|Jamaica sunrise]]
 
Cɛŋga miŋ n̄ɩŋga nakɛyɛ kpɩtɩna nɛ cap Catoche kɛ lɩm kiteŋ Yucatan,nɛ hayuu kiŋ hɔɔlʋʋ taa pɩsɩna wɩsɩ ɖɩlɩyɛ hɔɔlʋʋ taa kiŋ.
 
Wɩsɩ ɖɩlɩyɛ hɔɔlʋʋ taa kiŋ lɛ, pɩkpaɣna cabeza Chiquita nɛ hayuu kiŋ hɔɔlʋʋ taa, nɛ pɩtɩŋ cɔlɩɩ kɛ kapɩ ŋgʋ tɛ meridiyɛ(méridien).
 
Hadɛ hɔɔlʋʋ taa kiŋ nɛ wɩsɩ ɖʋɖɩyɛ hɔɔlʋʋ taa lɛ, punta Baja pɩkpaɣna pɩɖɛ pʋwolo, Venezuela[[Fenezuyeelaa (Vénézuela)|Fenezuyeelaa]] pɩkɔ pɩtalɩ Ameriki hadɛ ŋgʋ kiŋ.
 
[[Category:!Main category]]
3 916

modifications